Gazze’de dördüncü kış: Kaydırıp geçtiğimiz çadırlar
Telefonlarımıza düşen bu görüntüler uzak bir diyardan değil; onlar Arakan’dan, Bangladeş’ten, Hindistan’tan falan gelmiyor. Burnumuzun dibinden, Akdeniz’in kıyısından geliyor.
Dün akşam, 8 Kasım Pazar akşamı, Gazze’nin orta bölgelerindeki Deyr el-Belah’ta bir kum yarı çöktü… Altında Ard er-Ribat kampının çadırları kaldı…
Kurtarma ekipleri önce bir kadının cansız bedenini çıkardı kumun altından. Sonra dört kişiyi daha… Üçü çocuktu…
Bir hafta önce Gazze kent merkezinde de bir adam kum altında kalarak öldü. Foseptik çukuru kazıyordu… Elleriyle… Tıpkı Eylül’de Han Yunus’ta foseptik çukuru kazarken üzerine kum çöken 42 yaşındaki Refik el- Amudi gibi… Ya da Mart’ta yine Han Yunus’ta bir okulda kanalizasyon için çukur kazarken üstüne çöken kumun altında kalan Muataz Salim en-Neccar gibi…
Gazze’de insanlar elleriyle en temel hijyen ihtiyacını karşılayabilmek için kanalizasyon kazarken ölüyor. Çünkü Birleşmiş Milletler’e göre, İsrail bu işi yapabilecek en basit malzemenin bile Gazze’ye girişine izin vermiyor.
Yani Gazze’de bu yıl kum bile şimdiye kadar en az yedi kişiyi öldürdü. Ama önceki seferlerde de olmadığı gibi bugün de tek suçlu kum değil…
Bakıp geçtiğimiz videolar
Son günlerde telefonlarımıza ızdırap veren görüntüler düşüyor. Çamurlu suyun ortasında yalınayak duran minik bir kız çocuğu… Kovayla çadırından su boşaltmaya çalışan minicik evlatlar… Islanmış şiltesini kurutacak bir yer arayan bir anne…
Gazze’deki yetkililere göre kışın geldiği daha ilk gün yaklaşık 70 bin çadırı su bastı.
Biz de sosyal medyada önümüze düşen görüntülere bakıyoruz. İçimiz burkuluyor. Sonra parmağımızla ekranı yukarı itiyoruz ve bir sonraki video geliyor.
Videoyu çeken kameralar da bir süre sonra gidiyor. Ama o çadır orada kalıyor. Gece yine yağmur yağıyor ve o çocuklar yine o ıslak şiltelerin üstünde uyumaya çalışıyor.
Reuters’ın konuştuğu Refik Gattas su birikintisinin ortasında çıplak ayakla dururken durumu şu cümlelerde anlatıyor: Ne brandaları var ne çadırları… Kimse de gelip hallerini sormuyor.
Bu cümle ve benzeri isyan cümleleri sadece yardım kuruluşlarına söylenmiyor… Birazı da bize geliyor…
Çadırda dördüncü kış
Çadır geçici bir şeydir. Birkaç haftalık, en fazla birkaç aylık bir sığınak…
Gazze’deki çadırların çoğu, Gazzelilerin İsrail saldırılarının başlamasıyla yerlerinden edilmelerinin ilk yılında kuruldu. Bu çadırlar şimdi dördüncü kışına giriyor; defalarca yamanmış, defalarca yeniden dikilmiş hâlde…
Rakamlar acıyı anlatmaz ama eksiği bir nebze de olsa anlatır. BM verilerine göre 1 Kasım itibarıyla Gazze’de 121 bin çadıra, 561 bin brandaya ve 1,7 milyon şilteye ihtiyaç var. Kereste girişine izin verilmediği için acil barınak kiti hiç yok.
Asıl düğüm ise konteyner evlerde… İsrail Hamas silah bırakmadıkça prefabrik konut ve inşaat malzemesine izin verilmeyeceğini, yani sivilleri cezalandırmaya devam edeceğini açıkça söylüyor.
Buna ek olarak İsrail 1 Kasım’da Mısır’dan gelen sevkiyatları da kaçakçılık gerekçesiyle durdurdu. BM, bu durumun sürmesi halinde her gün dağıtılan ücretsiz sıcak yemek sayısının 600 binden 330 bine, yani yarı yarıya düşebileceği uyarısını yapıyor.
Bir çocuğu yağmurdan koruyacak dört duvar… Bir insanın içini ısıtacak bir tabak yemek… Hepsi İsrail’in elinde birer silaha dönüşüyor. Allah’ın yağmurunu da afete çeviren şey ne yeryüzü ne gökyüzü; İsrail’in kötülüğü olarak karşımızda dikiliyor.
Kameralar gidiyor, çadırlar kalıyor
Telefonlarımıza düşen bu görüntüler uzak bir diyardan değil; onlar Arakan’dan, Bangladeş’ten, Hindistan’tan falan gelmiyor. Burnumuzun dibinden, Akdeniz’in kıyısından geliyor.
Dünyanın en çok konuşulan, en çok haritası çizilen toprak parçalarından biri burası… Etrafında zengin başkentler, büyük limanlar, devasa bütçeler var.
Ve bu coğrafyada bir anne çocuğunu kumun altından canlı çıkaramıyor; ıslanmış halde titreyen çocuğunun üstünü kuru elbiselerle değiştiremiyor.
Üzülüyoruz, evet. Ama üzüntü genelde bir sonraki videoya kadar sürüyor ve biz bir sonraki videoya geçerken o çadırın içinde kalmak zorunda olanlar için hiçbir şey değişmiyor.
Lütfen biz ne yapabiliriz demeyin. Yapabileceğimiz en küçük şey görüntüye bakıp geçmemek… Bıkmadan, yılmadan, sıkılmadan, yorulmadan sormaya devam etmek: Sahi… Bu insanlar neden hâlâ burada?
