Ismay’ın formülü ters döndü: Alman gençleri sokakta

Okuduğunuz Yazı
Ismay’ın formülü ters döndü: Alman gençleri sokakta

İçerik

Almanyalı gençler Almanya için, Avrupalı gençler Avrupa için savaşmak istemiyorsa, Almanya’yı, Avrupa’yı kim koruyacak? Onlar için kim savaşacak?

2 Ekim günü Berlin’de, Brandenburg Kapısı’nın önünde yaklaşık yirmi bin kişi “Zorunlu askerliğe bir daha asla…” diyerek yürüdü. 31 Ekim’de Almanya genelinde 100 binden fazla genç sokağa çıktı. Ellerindeki pankartlarda “İnsana yatırım yapın, savaşa değil” yazıyordu.

Aynı günlerde Alman ordusunun mevcudunun 190 bini aştığı açıklandı. Savunma Bakanı Pistorius’a göre bu sayı son 13 yılın en yüksek seviyesi…

Güçlenen Alman ordusu

Almanya’nın Nisan 2026’da yayımladığı ilk kez bir askerî strateji belgesi yayımlamış ve bu belgede Rusya resmen Avrupa’daki ana güvenlik tehdidi olarak tanımlamıştı. Ve bu belgeye göre Berlin, Bundeswehr’i kıtanın en güçlü konvansiyonel ordusuna dönüştürmeyi planladığını açıklamıştı.

Ancak Almanya’da ülkesini yeni bir savaşta savunmak isteyenlerin sayısı hedeflenen ölçüde değil. 2026’da yeni Wehrdienst sistemiyle gönderilen anketlerde Almanya’da yaklaşık 300 bin genç arasından yalnızca 530 kişi gönüllü askerlik taahhüdü vermiş durumda. Sadece Almanlar değil, Avrupalılar her geçen gün biraz daha fazla Rusya ile savaşacaklarını düşünüyor ancak buna rağmen, “Ülken için savaşır mısın?” sorusuna “Hayır” demeyi sürdürüyor.

Riga Stradiņš Üniversitesi’nin bütün NATO ülkelerinde yaptığı ankette, savaş çıkarsa ülkesi için savaşmaya hazır olduğunu söyleyen Almanların oranı yüzde 27’de kaldı. Bu oran ittifakın en düşükleri arasında.

Bu iki olgu, yani Almanya’nın en güçlü ordusunu kurma hedefiyle vatandaşlarının askere gitme konusundaki isteksizliği yan yana konduğunda Avrupa’nın yeni güvenlik düzenindeki en büyük çatlak görünür hâle geliyor: Almanya gibi Avrupa ülkelerinde devletler güvenlik ve savunma konusunda ABD’ye bağımlılıktan kurtulup ayağa kalkmaya çabalıyor ama o devletlerin gençleri bir türlü yerinden kalkmak istemiyor.

Üstelik bu gençler protestolar konusunda da durmuyor. Almanya’da 20 Kasım’da beşinci kez protesto düzenlenecek, bu kez Avrupa’nın başka ülkeleriyle aynı gün.

O zaman şunu sormak gerekir: NATO’nun yetmiş yıllık formülü tersine dönerken, yükü taşıması arzulanan Almanya buna ne kadar hazır?

Ismay’in formülü yeniden yazılıyor

NATO’nun ilk genel sekreteri Lord Ismay’e atfedilen meşhur cümleyi bilirsiniz: Kurulan bu ittifakın amacı “Amerikalıları içeride, Rusları dışarıda ve Almanları aşağıda” tutmaktır. Bu cümle kuruluş belgelerinde geçmez, ama Soğuk Savaş Avrupa’sının mimarisini bundan daha iyi özetleyen bir ifade de bulmak zordur.

Bugün bu üç ayağın üçü birden yer değiştiriyor. Önce Amerikalılar… Amerikalılar artık Avrupa’da içeride durmak istemiyor. Pentagon 1 Mayıs 2026 yaptığı açıklamayla 5 bin Amerikan askerini Almanya’dan çekti. Başkan Trump ertesi gün bu sayının “çok daha fazla” olacağını söyledi. Bu gelişme duymaya başladığımız NATO 3.0’ın ayak seslerinden yalnızca bir tanesiydi.

Peki Ruslar… Ruslar bugün hala dışarıda ama Avrupa’daki algıya göre kapıyı sürekli yokluyorlar. Örneğin 4-5 Ağustos gecesi Leipzig havalimanında patlayıcı yüklü dronlarla bir kargo uçağının hedef alınması sonrası, Berlin bu sabotaj girişiminden açıkça Rusya’yı sorumlu tuttu. Alman dış istihbaratı BND’nin başkanı Jaeger de 5 Ekim’de meclise Rusya için şunu söyledi: Şu anda hiçbir ülke Almanya için bu kadar doğrudan, kapsamlı ve somut bir tehdit oluşturmuyor.”

Ve Almanlar… Almanlar ise görünen o ki artık aşağıda durmak istemiyor. Nisan 2026’da açıklanan ilk askeri stratejiyle Berlin, Avrupa’nın en güçlü konvansiyonel ordusunu kurmayı hedef olarak koydu.

Asıl tasarımcı Washington

Burada gözden kaçırmamamız gereken bir nokta var. Almanya’nın yükselişi Amerika’ya rağmen olmuyor, bizzat Amerika’nın tasarımıyla oluyor.

ABD Savunma Bakanı Hegseth 18 Haziran’da Brüksel’de bunun adını koymuştu: “NATO 3.0”. Formül şu: Avrupa’nın konvansiyonel savunması Avrupalılara devrediliyor. Washington nükleer şemsiyeyi, uydu istihbaratını ve stratejik destek kabiliyetlerini elinde tutuyor.

NATO’nun 7-8 Temmuz’daki Ankara Zirvesi’nden çıkan bildiri bu talebi kağıt üstüne yazarak resmileştirmedi. Ama yön de değişmedi. Avrupalılar daha fazla sorumluluk üstlenme sözü verirken, aynı zirvede Stinger ve Patriot füzelerinin Avrupa’da üretimi için Amerikan şirketleriyle anlaşmalar imzaladılar.

Yani Ismay’in NATO formülü baştan sona güncelleniyor desek yeridir. Rusları dışarıda tutmayı sürdürmek için Amerikalılar artık içeride değil, yukarıda konumlanırken, Almanları aşağıdan alıp öne koyuyorlar diyebiliriz.

Almanya’nın savunma bütçesinin 2029’a kadar neredeyse üç katına çıkarak 153 milyar avroya ulaşması da işte bu yeni mimarinin faturası.

Bütçe var, asker yok

Ama bu mimarinin kâğıt üzerinde görünmeyen en zayıf halkası burada duruyor.

Bundestag 5 Aralık 2025’te yeni askerlik yasasını 272’ye karşı 323 oyla kabul etti. Yasaya göre 18 yaşına giren her erkek, orduya katılma isteğini ölçen bir gönüllülük anketine katılmak zorunda. Gönüllü sayısı yetmezse Meclis zorunlu askerliği yeniden devreye sokabilecek. Almanya’da gençlerin sokağa döküldüğü nokta da işte tam olarak burası. Eylül ayında 18 yaşındaki erkekler sağlık muayenesine çağrılmaya başlandı. Askerlik karşıtı gösterileri düzenleyen “Schulstreik gegen Wehrpflicht”’ın (Zorunlu Askerliğe Karşı Okul Grevi) organizatörlerine göre, çağrılanlar arasında askerlik yapmaya dönük ilgisini ankette 10 üzerinden 0 olarak işaretleyenler de var.

Protestolarda en çok taşınan pankartlardan biri durumu özetliyor: “Zenginler savaş istiyor, gençler ise gelecek.” Bu sloganın arkasında askerlik karşıtlığından fazlası var. Avrupa’da eğitim ve sosyal harcamalar için kemer sıkılırken savunmaya milyarlarca euro akıyor algısı var. Bunun yanında bir de kuşak boyu aktarılan “bir daha asla” hafızası var.

Madalyonun öteki yüzü

Diyeceksiniz ki, ordu büyümeyi sürdürdüğüne göre protestolar sadece bir azınlığın sesi… Gerçekten de klasik askere alım kanallarında bir artış var. Bundeswehr 13 yılın en yüksek mevcuduna ulaştı. Ayrıca göstericilerin önemli bir kısmı profesyonel orduya değil, yalnızca zorunlu askerliğe karşı olduğunu söylüyor.

Ayrıca “Almanlar yukarıda” demek de abartılı kaçabilir. Almanya’nın nükleer silahı yok ve caydırıcılığın son halkası hâlâ Amerikan elinde. Bu yüzden yeni mimaride Berlin’i yukarıda değil, önde kodladım.

Ama hedef 2035’e kadar 260 bin civarında aktif asker ve buna eklenecek bir yedek kuvvetten bahsediliyor. Bu hedefle bugünkü gönüllü akışı arasındaki mesafe, Berlin’in er ya da geç zorunluluk kapısını açacağını düşündürüyor. O kapı açıldığında Berlin’in karşısına yalnızca öğrenci protestoları çıkmaz. 31 Ekim’de görülen türden ve öğrencilerle sınırlı kalmayan çok daha geniş bir itirazın devamı gelebilir.

Washington ise Avrupa’dan ordu istemekte direniyor. Berlin bunu ayırdığı bütçeyle karşılamaya çalışıyor. Ama ordular bütçeyle değil, her şeyden önce insanla kurulur.

O zaman asıl mesele yakın zamanda şu olacak: Almanyalı gençler Almanya için, Avrupalı gençler Avrupa için savaşmak istemiyorsa, Almanya’yı, Avrupa’yı kim koruyacak? Onlar için kim savaşacak?

Merve Şebnem Oruç

Yazı Hakkında ki Düşünceniz?
Çok Beğendim
0%
Beğendim
0%
Orta Karar
0%
Sevmedim
0%
Hiç İyi Değil
0%
Yazar Hakkında
Merve Şebnem ORUÇ